БЯМБА, May 26, 2018

Ц.Нямдорж: УИХ-аар баталсан гэрээнээс болж, төрд зүтгэсэн хүмүүсийг хорих нь зөв

4/ 23/ 2018    10 цаг 50 минут

 

Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдоржтой Оюутолгой төслийн Хөрөнгө оруулалтын гэрээний талаар ярилцлаа.

-Оюутолгойн гэрээг судлахаар УИХ-аас ажлын хэсэг байгуулсан. Ажлын хэсгийн дүгнэлтээс танд ямар хүлээлт байна вэ?

-Оюутолгойг тойрсон хардлага, янз бүрийн хэл ам их байгаа. УИХ-ын дарга захирамж гаргаж, энэ асуудлыг судлах ажлын хэсэг байгуулсан юм билээ. Тэр ажлын хэсэг асуудлыг нь шалгаж, дүгнэлтээ танилцуулна биз дээ.

-Оюутолгойн гэрээтэй холбоотойгоор Ерөнхий сайд, Сангийн сайдаар ажиллаж байсан гурван хүнийг хорьсон. Энэ асуудалд та ямар байр суурьтай байгаа вэ?

-Мөрдөн байцаах байгууллага энэ асуудлаа хурдан нэг тийш нь болгож, дүнгээ олон нийтэд танилцуулах шаардлагатай гэж бодож байна.

Миний эмзэглээд байгаа зүйл бол “Мөрдөж байна, нууц” гэж хэлчихээд үнэнийг нь олон түмэнд хэлдэггүй нэг ийм зовлон хууль хяналтынханд байгаа юм. Үүнээс болоод тодорхойгүй байдал их гарч байна. Мөн Оюутолгойн төсөлд нэг жилд хэт олон шалгалт орох нөхцөл бий болчихлоо. Би энэ асуудлыг Засгийн газрын хуралдааны үеэр хэлсэн. Эрүүгийн хэрэг үүсгэчихсэн нэг шалгалт явж байна. Ерөнхий сайд байсан хоёр хүнийг хорьчихсон. Удахгүй аудитын шалгалт орно. Үүнтэй зэрэгцээд УИХ-ын ажлын хэсэг гээд л тал талаас нь шавж, шалгаад байдаг. Ямар дүгнэлт гарахыг нь би одоо мэдэхгүй шүү дээ.

Хөрөнгө оруулалтын гэрээг анх байгуулахад УИХ-д оруулаад нэг буцаасан юм. Анх УИХ-д оруулахад ажлын хэсгийг нь тухайн үеийн Уул уурхайн сайд Д.Зоригт ахалж байсан. Тэгээд “Энэ гэрээ болохгүй, сайжруул” гэдэг чиглэлийг УИХ-аас өгөхөөр нь ажлын хэсгийг С.Баярцогт ахалсан. Ажлыг хэсэг, байгуулж, ахлагчийг нь сольж их явдал суудал болж байгаад Хөрөнгө оруулалтын гэрээг УИХ-аар баталсан шүү дээ.

Ерөнхий сайдаар С.Баяр ажиллаж байхдаа л УИХ-д өргөн барьсан болохоос тал талаас нь шүүж, хэлэлцэж УИХ-аар баталсан гэрээ. Хэрвээ гэрээг байгуулахад оролцсон сайд нар нь хахууль авчхаагүй юм бол энэ асуудалтай холбогдуулж, УИХ шийдвэр гаргасных нь төлөө төрд зүтгэж байсан тэднийг барьж, хорих нь буруу. Чин үнэнийг хэлэхэд Засгийн газар танхимаараа хариуцлага хүлээдэг зарчимтай.

Тэр Засгийн газрын бүрэлдэхүүнд одоогийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулга ч байсан. Би ч байсан. Би элдэв хардлага, сэрдлэг нь худлаа байгаасай, битгий гэрээг байгуулсантай холбогдуулж, авлига авсан байгаасай гэж залбираад л сууж байна. Арай үгүй байлгүй дээ гэсэн миний итгэл одоог хүртэл алдраагүй байна. Ийм л асуудал болчхоод байгаа юм.

Миний эмзэглээд байгаа зүйл бол “Мөрдөж байна, нууц” гэж хэл-чихээд үнэнийг нь олон түмэнд хэлдэггүй нэг ийм зовлон хууль хяналтынханд байгаа юм. Үүнээс болоод тодорхойгүй байдал их гарч байна. Мөн Оюутолгойн төсөлд нэг жилд хэт олон шалгалт орох нөхцөл бий болчихлоо. Би энэ асуудлыг Засгийн газрын хуралдааны үеэр хэлсэн. Эрүүгийн хэрэг үүсгэчихсэн нэг шалгалт явж байна. Ерөнхий сайд байсан хоёр хүнийг хорьчихсон. Удахгүй аудитын шалгалт орно. Үүнтэй зэрэгцээд УИХ-ын ажлын хэсэг гээд л тал талаас нь шавж, шалгаад байдаг. Ямар дүгнэлт гарахыг нь би одоо мэдэхгүй шүү дээ.

Хөрөнгө оруулалтын гэрээг анх байгуулахад УИХ-д оруулаад нэг буцаасан юм. Анх УИХ-д оруулахад ажлын хэсгийг нь тухайн үеийн Уул уурхайн сайд Д.Зоригт ахалж байсан. Тэгээд “Энэ гэрээ болохгүй, сайжруул” гэдэг чиглэлийг УИХ-аас өгөхөөр нь ажлын хэсгийг С.Баярцогт ахалсан. Ажлыг хэсэг, байгуулж, ахлагчийг нь сольж их явдал суудал болж байгаад Хөрөнгө оруулалтын гэрээг УИХ-аар баталсан шүү дээ.

Ерөнхий сайдаар С.Баяр ажиллаж байхдаа л УИХ-д өргөн барьсан болохоос тал талаас нь шүүж, хэлэлцэж УИХ-аар баталсан гэрээ. Хэрвээ гэрээг байгуулахад оролцсон сайд нар нь хахууль авчхаагүй юм бол энэ асуудалтай холбогдуулж, УИХ шийдвэр гаргасных нь төлөө төрд зүтгэж байсан тэднийг барьж, хорих нь буруу. Чин үнэнийг хэлэхэд Засгийн газар танхимаараа хариуцлага хүлээдэг зарчимтай.

Тэр Засгийн газрын бүрэлдэхүүнд одоогийн Ерөнхийлөгч Х.Баттулга ч байсан. Би ч байсан. Би элдэв хардлага, сэрдлэг нь худлаа байгаасай, битгий гэрээг байгуулсантай холбогдуулж, авлига авсан байгаасай гэж залбираад л сууж байна. Арай үгүй байлгүй дээ гэсэн миний итгэл одоог хүртэл алдраагүй байна. Ийм л асуудал болчхоод байгаа юм.

-Баримт байгаа эсэхийг нь мэдэхгүй ч тэднийг гэрээ байгуулахад хахууль авсан байж болзошгүй л гээд байгаа шүү дээ?

-Үнэхээр гэрээ байгуулсантай холбогдуулаад авлига хээл хахууль авчихсан, түүнийг нь баримтаар нотолчихсон бол надад хэлэх үг байхгүй. Харин надад өнөөдрийг хүртэл гарцаагүй юм аа гэсэн баримт огт сонсогдоогүй. Одоо энэ чинь нэг асуудал биш болж байна.

Оюутолгой гэдэг чинь геополитик холилддог их гүрнүүдийн сонирхлыг татдаг зүйл. Ар Монголын гадаад нэр төрийн асуудлыг хөнддөг юм. Монголын хууль хяналтынхан буруу зүйл хийвэл гадаадын хөрөнгө оруулагчдыг айлгаж, ичээдэг. Үүнээс болоод Монгол руу хүн харахаа байчихдаг юм.

-Үүнтэй холбогдуулаад Хөрөнгө оруулалтын гэрээг цуцалъя, зогсооё гэсэн хандлага яваад байна л даа?

-Тийм адал балмад зүйл байж болохгүй. Нэгдүгээрт, шалгалтын дүн гараагүй байна. Хууль хяналтын байгууллага нь шалгаад үнэнийг нь хэлэх хэрэгтэй. Нэг юм асуухаар “Мөрдөн байцаалтын нууц" гээд хаалгаа цоожилчихдог ийм хууль хяналтын байгууллагатай байж болохгүй шүү дээ. Одоо хоёр зүйлийн нэгийг нь л хэлэх ёстой. Энэ гэрээ байгуулсантай холбогдуулаад тэр Засгийн газрын ийм сайд тэдэн ам.долларын хахууль авсан байгааг ийм баримтаар нотоллоо гэж хэлэх нэг хувилбар байна.

Харин нөгөөх нь “Энэ асуудал худлаа байсан юм байна. Одоо яриад байгаа мөнгө төгрөгийн асуудал чинь Оюутолгойтой холбоогүй, өөр зүйл байсан юм байна” гэдгийг ард түмэнд хэлэх хэрэгтэй. Ингэхийн цагт асуудлын учир тайлагдана. Ингэхээс нааш асуудлын учир олдохгүй. Одоо “Жаст"-ын Ш.Батхүүгийн зээлсэн мөнгөний баталгааны асуудал гэж жилийн хэрүүл болж байна. Яг ижилхэн асуудалтай төмөр замынхан үндсэн баримтаа гаргаж өгөөд Арбитрын шүүх дээр хожчихсон байхад “Эрдэнэт" нь яагаад үндсэн гэрээгээ нууж байгаад хожигдчихов гэдэг асуудал гарч ирнэ. 

Энэ аюул байгаа биз. 28 хуудастай үндсэн гэрээг гаргаж өгсөн бол “Эрдэнэт" хожих боломжтой байсан. Адилхан л Арбитр ш дээ. Би гадаадын Арбитрт холбогдсон маргаанд хуулийн яамыг төлөөлж гурван удаа орж, ялж байсан хүн. Баримтаа гаргаж өгөхөд ялдаг л байхгүй юу. Яахаараа ижилхэн хүмүүсийн гарын үсэгтэй, нэг үед зурагдсан, адилхан хуурамч гэрээний маргаан гарч байхад нэг нь ялаад, нөгөөх нь ялагдаж байгаа юм. Асуудал энд л байгаа юм.

-Үндсэн гэрээгээ санаатай гаргаж өгөөгүй гэж яриад байгаа. Үнэн болов уу?

-Надад ингэж харагдаад байгаа юм. Яагаад үндсэн гэрээгээ гаргаж өгөөгүй юм. Яагаад энэ маргааны үндэс суурийг тавьсан хүний хөрөнгийг нэг өдөр хурааж авсан юм. Шүүхийн шийдвэргүйгээр шүү. Зориудаар 150 тэрбум төгрөгийг нь банкнаас татсан. Хоёрхон өдөр хоёр, гурван хүн ажиллуулсан дүр эсгээд л өглөө нь эрх хүлээн авагч томилоод, үдээс хойш нь төрийн мэдэлд хураагаад авсан. Ийм балмад зүйл байж болох уу. Одоо надад өргөдөл ирчихсэн байна. Тэгэхээр энэ их явдалтай зүйл юм аа.

Буруу мэдээлэл цацаж, олон нийтийг хөөрөгдөж огт болохгүй асуудал.

-Дубайд байгуулсан Оюутолгойн далд уурхай байгуулах төлөвлөгөө үнэхээр муу болсон юм уу. Эсвэл нөхцөл байдал нь тийм байсан юм уу?

-Энэ бол Засгийн газрын яамдаасаа санал авалгүй, танилцуулсан дүр эсгээд гэнэт байгуулчихсан асуудал байна лээ. Тэр чинь явдалтай эд. Засгийн газрын шийдвэр гаргахын өмнө яамдаасаа санал авахад бүх хууль, журмаа ухаж үздэг юм. Жишээлбэл, манай яамны хувьд нэг жижигхэн зүйл орж ирэхэд түүнтэй холбоотой олон арван хуулийг бүгдийг нь ухаж төнхчиж үздэг. Харин Дубайн төлөвлөгөөг ийм шат дамжлагагүй, яаран сандран хийсэн.

Тэр үед ч би хэлж байсан. “Ерөнхий сайд Монголд тогтохоо байлаа" гэж хэлж байсан. Гэхдээ үүнийгээ сайн шалгаад учрыг нь олох биз дээ. Харин Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээ бол УИХ-аар баталсан гэрээ. УИХ-аар 100 сая ам.доллароос дээш өртөгтэй гэрээг УИХ-аар хэлэлцдэг хуулийн заалттай байсан юм. Би тэр хуулийг бичиж байгаад Цэцийн дүгнэлтэд орчихсон хүн ш дээ.

Тэр гэрээнд бол 4.4 тэрбум ам.долларт багтааж, ил, далд уурхай байгуулна гэсэн үндсэн заалт байсан. Асуудал юунаас үүссэн бэ гэхээр ийм гэрээ байгуулсны дараа ашиглалтын шатанд зардал нь өсчихсөн. Зардал нь яагаад өссөнийг нь л одоо олох ёстой. Үндсэн асуудал нь энэ. Харин УИХ-аар баталсан үндсэн гэрээ бол ном журмаараа хийсэн гэрээ. Би тэр үед 4.4 тэрбум ам.долларт багтаагаад ил, далд уурхай босгочих юм байна гэж ойлгож байсан хүн.

Харин зардал нь 10 гаруй тэрбум ам.доллар болж, хэрэгтэй, хэрэггүй сул явдлууд болсон. Жишээ нь, төлөвлөгөө гэж ярих байсан юм бол яагаад Монголд ярьж болоогүй юм. Баялаг нь энд, эзэд нь ч энд байна. Тэр бол хөнгөн явдал болсон.

Б.Цэнд-Аюуш

Эх сурвалж: Үндэсний шуудан сонин

 

 



АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд newsweek.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Манай сайт ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан бөгөөд мөн IP хаяг ил гарсан тул Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү. Хэм хэмжээ зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй.

Сэтгэгдэл бичих

Шинэ мэдээ

Ц.Нямдорж: УИХ-аар баталсан гэрээнээс болж, төрд зүтгэсэн хүмүүсийг хорих нь буруу4 сар 23. 10:50Б.Баяржаргал: Хүүхэд бүр математикч биш, харин зөв хүн л болох ёстой2017, 1 сар 25. 13:26МАН-ын бүлэг ээлжит бусаар хуралдах гэж байна2017, 1 сар 18. 15:40Манай нам удирдлагын буруутай үйл ажиллагаанаас болж сонгуульд ялагдсан2017, 1 сар 18. 15:14Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн хуулийн анхны хэлэлцүүлгийг үргэлжлүүлэв2017, 1 сар 18. 15:11Алтан медалийн төлөө “Женко 1” багтай “Алдар-1” спорт хорооны баг барилдана2017, 1 сар 18. 15:07"Авлигын эсрэг чуулган"-ы онцлох ишлэл2017, 1 сар 18. 14:52Интернэтээр захиалга авч, хаягаар нь архи хүргэх тохиолдол ихэсчээ2017, 1 сар 18. 14:50Ю.Цэдэнбалын тухай түүхэн кино бүтээнэ2017, 1 сар 18. 14:49Токиогийн олимп руу бүх жүдочдоо манлайлан арлын Японыг дайлаар мордоорой аваргаа2017, 1 сар 18. 14:20Ж.Эрдэнэбат: Монгол бол өнөөдөр л эдийн засгийн хямралтай болохоос ирээдүй нь өөдрөг орон2017, 1 сар 18. 14:20Н.Номтойбаяр: Тэтгэврийн зээлийн хүүг 15 хувь болгож буурууллаа2017, 1 сар 18. 14:0574 настай эмээг дээрэмдсэн хэрэгтнүүдийн ялыг хэвээр үлдээв2017, 1 сар 18. 13:51Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж дэлхийн эдийн засгийн чуулга уулзалтад оролцож байна2017, 1 сар 18. 13:36Украинд 3 хүний генийг ашиглан хүүхэд төрүүлжээ2017, 1 сар 18. 13:35Чиний бүсгүй дараах чанаруудыг бүгдийг агуулсан бол бүү тавьж явуул...2017, 1 сар 18. 13:31NBA-ийн одод ямар үнэтэй машин хөлөглөдөг вэ?2017, 1 сар 18. 13:27Экс эхнэр, охин хоёр нь Трампыг эвгүй байдалд оруулав2017, 1 сар 18. 13:22Япон улсын элчин сайд Масато Такаокаг хүлээн авч уулзлаа2017, 1 сар 18. 13:11Өмнөд Солонгосын тусгай прокурор ирэх сард Пак Гын Хэ-гээс мэдүүлэг авна2017, 1 сар 18. 13:10Отгон Жульетта харийг зорьжээ2017, 1 сар 18. 13:10Бууралтаж, Цайсан үсийг харлуулах энгийн арга2017, 1 сар 18. 13:04Сардаа 6000 долларын орлого олдог Монгол бүсгүй2017, 1 сар 18. 13:01Европарламентын шинэ даргын сонгууль болно2017, 1 сар 18. 12:58430 кг жинтэй эр Геркулec болохоор амлажээ2017, 1 сар 18. 12:48Нам даралтын зуух дэлбэрч нэг хүн нас баржээ2017, 1 сар 18. 12:46Нара: Бусдыг шүүж амьдрахаасаа залхацгаая л даа2017, 1 сар 18. 12:44Гэр бүлээрээ заавал үзэх 15 кино2017, 1 сар 18. 12:43Хөшигийн хөндийд “ХӨШИГ” татав уу?2017, 1 сар 18. 12:42Цэцийн дунд суудлын хуралдаан болж байна2017, 1 сар 18. 12:40
© 2018 NEWSWEEK LLC. Facebook Twitter Youtube